Bu kapsamlı sözlük, kablo tesisatı tasarımı, üretimi ve kalite güvencesinde kullanılan en önemli terimleri kapsar. Yeni bir kablo tesisatı belirleyen bir mühendis, tedarikçi değerlendiren bir satın alma uzmanı veya sektörü tanıyan biri olun, bu referans kablo tesisatı üretiminin dilini güvenle konuşmanıza yardımcı olacaktır. Tasarım ilkeleri hakkında daha derin bilgi için Kablo Tesisatı Tasarım Rehberimize bakın.
A
Akım Taşıma Kapasitesi (Ampacity) – Bir iletkenin sıcaklık derecelendirmesini aşmadan sürekli olarak taşıyabileceği maksimum elektrik akımı. Akım taşıma kapasitesi; tel kalınlığına, yalıtım türüne, ortam sıcaklığına ve bir arada destenen iletken sayısına bağlıdır. Doğru akım taşıma kapasitesini seçmek, kablo tesisatı tasarımında kritik bir adımdır.
AWG (American Wire Gauge) – Elektrik iletken telinin çapını belirlemek için kullanılan standartlaştırılmış bir sistem. Daha düşük AWG numaraları, daha yüksek akım taşıma kapasitesine sahip daha kalın teli gösterir. Yaygın kablo tesisatı tel boyutları 28 AWG (küçük sinyal telleri) ile 4 AWG (ağır güç kabloları) arasında değişir.
Aşındırma Direnci – Bir telin yalıtımının veya dış kaplamalarının bozulmadan sürtümeye, sürtünmeye veya mekanik aşındırmaya dayanma yeteneği. Naylon veya PTFE gibi aşındırmaya dayanıklı malzemeler, dar alanlarda veya hareketli montajlarda yönlendirilen kablo tesisatları için tercih edilir.
B
Arka Kabuk (Backshell) – Kablo giriş noktası için gerilim giderme, ekranlama sonlandırması veya çevre sızdırmazlığı sağlamak üzere bir konnektörün arka tarafına takılan koruyucu kapak.
Başlık (Boot) – Yalıtım, gerilim giderme ve neme veya kirleticilere karşı koruma sağlamak için bir konnektör veya ek yeri üzerine yerleştirilen kalıplı veya ısı daralmalı kapak.
Dallanma Noktası (Breakout) – Bir kablo tesisatında bireysel tellerin veya alt demetlerin ana gövdeden ayrılarak farklı konnektörlere veya sonlandırma noktalarına yönlendirildiği nokta. Doğru dallanma tasarımı, düzgün yönlendirme ve bakım kolaylığı için önemlidir.
C
Kablo Montajı – Belirli uzunluklara kesilmiş, konnektörlerle sonlandırılmış ve montaja hazır eksiksiz bir birim olarak birleştirilmiş bir tel veya kablo grubu. Kablo montajları, Simkab’in hizmet portföyünde temel bir yer tutar.
Konnektör – Bir tel veya kablonun ucuna takılan ve başka bir tel, kablo veya ekipmana bağlanmasını sağlayan cihaz. Konnektörler binlerce türde bulunur ve akım değerlendirmesi, pin sayısı, çevre gereksinimleri ve çiftleşme döngülerine göre seçilir.
Krimpaj – Terminal namlusunun soyulmuş tel iletkeni etrafında mekanik olarak deforme edilerek bir telin terminale veya kontağa sonlandırılması yöntemi. Krimpaj, kablo tesisatı üretiminde en yaygın sonlandırma yöntemidir ve IPC/WHMA-A-620‘ye göre sıkı kalite standartlarını karşılaması gerekir. Krimpaj kalite süreçlerimiz hakkında daha fazla bilgi için Kalite ve Sertifikalar sayfamızı ziyaret edin.
Kesit Analizi – Krimpajlı bir terminalin kesilmesi, cilalanması ve büyütme altında incelenmesiyle tel damarlarının uygun sıkıştırılmasının, krimpaj yüksekliğinin ve boşluk bulunmamasının doğrulandığı tahribatlı bir kalite testi. IPC/WHMA-A-620’de referans verilen temel bir muayene yöntemidir.
Süreklilik Testi – İki nokta arasında eksiksiz ve kesintisiz bir devre yolunun var olduğunu doğrulayan elektriksel test. Süreklilik testi, doğru kablamayı doğrulamak ve açık devreleri tespit etmek için her kablo tesisatına uygulanır.
D
DIN Ray – Kontrol panelleri ve muhafazalar içerisinde devre kesiciler, terminal blokları ve diğer elektriksel bileşenlerin montajı için kullanılan standart metal ray. Endüstriyel makine ve enerji uygulamalarındaki kablo tesisatları sıklıkla DIN ray montajlı bileşenlerle arayüz oluşturur.
Derecelendirme Düşürme (Derating) – Ortam sıcaklığı, desteli iletken sayısı veya yükseklik gibi faktörlere dayalı olarak bir telden geçen izin verilen akımı azaltma uygulaması. Derecelendirme düşürme, gerçek dünya koşullarında güvenli çalışmayı sağlar.
E–F
EMI (Elektromanyetik Girişim) – Yakınındaki iletkenlerde sinyal bütünlüğünü bozabilen istenmeyen elektriksel gürültü. Kablo tesisatı tasarımında ekranlama ve uygun yönlendirme teknikleri EMI’yi azaltmaya yardımcı olur; bu özellikle telekomünikasyon uygulamalarında kritik öneme sahiptir.
Yüksük (Ferrule) – Damarları bir arada tutmak ve vida veya yay terminalleri için temiz bir sonlandırma noktası sağlamak için soyulmuş çok damarlı telin ucuna krimpajlanan küçük metal veya plastik kılıf. Yüksükler bağlantı güvenilirliğini artırır ve birçok Avrupa kablaj standardı tarafından zorunlu tutulur.
Esneme Ömrü (Flex Life) – Bir kablo veya telin arıza olmadan dayanabileceği bükme döngüsü sayısı. Yüksek esneme ömürlü kablolar, robot kolları veya kablo taşıyıcıları gibi sürekli hareket içeren uygulamalarda kullanılır.
G–H
Geçiş Contası (Grommet) – Kablo tesisatı geçerken telleri aşındırmadan korumak ve toz, nem ve titreşime karşı sızdırımaz yüzey sağlarnağı için panel veya muhafazadaki bir deliğe yerleştirilen kauçuk veya silikon halka.
Montaj Tahtası (Harness Board) – Manuel montaj sırasında bir kablo tesisatının yönlendirmesini ve dallanmasını tanımlayan pinler, çiviler ve kılavuzlarla donatılmış düz tahta veya aparat. Montaj tahtaları, üretim serileri boyunca boyutsal doğruluk ve tekrarlanabilirlik sağlar.
Isı Daralmalı Boru (Heat Shrink) – Isıtıldığında çapı daralan, ek yerlerini yalıtmak, açık iletkenleri kapatmak, telleri demetlemek ve gerilim giderme sağlamak için kullanılan termoplastik boru. Su geçirmez sızdırmazlık için yapıştırıcı astarlı olarak da mevcuttur.
Yüksek Gerilim Testi (Hi-Pot Testi / Dielektrik Dayanım Testi) – Yalıtımın nominal gerilime dayanabileceğini doğrulamak için bir iletken ile yalıtımı arasında (veya komşu iletkenler arasında) yüksek voltaj uygulayan güvenlik testi. Yüksek gerilim testi, Simkab’in kalite test prosedürlerinde standart bir adımdır.
I–J
IDC (Yalıtım Yerinden Çıkartmalı Konnektör) – Telin yalıtımını delerek elektriksel temas sağlayan, telin önceden soyulmasını gerektirmeyen bir konnektör türü. IDC konnektörler, şerit kablo ve düz esnek kablo montajlarında yaygındır.
IPC/WHMA-A-620 – “Kablo ve Kablo Tesisatı Montajları için Gereksinimler ve Kabul Kriterleri” başlıklı, küresel olarak kabul gören standarttır. IPC ve Wire Harness Manufacturer’s Association tarafından ortaklaşa yayımlanan bu standart; krimpajlar, lehimleme, kablo bağları, bağlama, ekranlama ve daha fazlası için işçilik kriterlerini tanımlar. Simkab bu standarda tam uyumla çalışmaktadır. Detaylar için sertifikalar sayfamıza bakın.
Yalıtım Direnci – Bir telin yalıtımının iletkenler arasında veya iletken ile toprak arasında akım kaçağını ne kadar etkili bir şekilde önlediğinin ölçüsü. Daha yüksek yalıtım direnci değerleri daha iyi yalıtım bütünlüğünü gösterir.
Kılıf (Jacket) – Bir kablo veya kablo tesisatının en dış koruyucu katmanı. Kılıflar, uygulamanın çevresel ve güvenlik gereksinimlerine göre PVC, PUR, TPE veya LSZH (Düşük Dumanlı Sıfır Halojen) gibi malzemelerden yapılır.
JST – Tüketici elektroniği, otomotiv ve endüstriyel uygulamalarda yaygın kullanılan elektrik konnektörlerinin önde gelen bir Japon üreticisi. JST konnektörler kompakt boyutları ve güvenilirlikleri ile bilinir.
K–L
Kevlar (Aramid Fiber) – Önemli ağırlık eklemeden çekme takviyesi sağlamak için kablolarda bazen mukavemet elemanı olarak kullanılan güçlü sentetik lif.
Bağlama (Lacing) – Mumlu kordon veya bağlama bandı kullanarak bir kablo tesisatı içindeki tellerin demetlenmesi ve sabitleenmesi için geleneksel yöntem. Bağlama düz bir profil sunar ve kablo bağlarının takılma yaratabileceği veya titreşimin bağ yorulmasına neden olabileceği uygulamalarda tercih edilir.
Koruyucu Boru (Loom / Split Loom) – Bir kablo tesisatındaki telleri demetlemek ve korumak için kullanılan oluklu veya örgü boru. Koruyucu borular aşındırma koruması sağlar ve özellikle tarım ve endüstriyel ortamlarda büyük tel demetlerinin yönlendirilmesini ve yönetilmesini kolaylaştırır.
M–N
Molex – Elektronik konnektörler, kablo montajları ve ara bağlantı çözümleri alanında küresel bir üretici. Molex ürünleri otomotiv, endüstriyel, medikal ve telekomünikasyon uygulamalarında yaygın kullanılır.
Çok İletkenli Kablo – Tek bir dış kılıf içinde iki veya daha fazla yalıtımlı iletken içeren kablo. Çok iletkenli kablolar, bireysel tel çekilmesine kıyasla yönlendirmeyi basitleştirir ve montaj süresini azaltır.
O–P
Örgü Ekran (Overbraiding) – Elektromanyetik ekranlama, mekanik koruma veya her ikisi için bir kablo veya kablo tesisatı demeti üzerine uygulanan dokuma metalik veya tekstil örgüsü. Örgü ekran, hassas elektronik sistemler için ekranlı kablo montajlarında yaygındır.
Pin Ataması (Pinout Diagram) – Bir konnektördeki her pin veya kontağın atamasını tanımlayan — hangi telin hangi pin pozisyonuna bağlandığını belirten — diyagram veya tablo. Doğru pin ataması belgelendirmesi üretim ve saha servisi için zorunludur.
Çekme Kuvveti Testi (Pull Test) – Krimpajlı veya lehimli bir terminali telinden ayırmak için gereken kuvveti ölçen mekanik test. Çekme kuvveti testi, sonlandırmaların terminal üreticisi ve IPC/WHMA-A-620 tarafından belirlenen minimum tutma mukavemetini karşıladığını doğrular.
R
Halka Terminal (Ring Terminal) – Bir saplane veya vidaya sabitlenmek üzere tasarlanmış dairesel açıklığa sahip krimpajlı terminal. Halka terminaller güvenli, titreşime dayanıklı bağlantı sağlar ve topraklama ile güç dağıtımı uygulamalarında yaygındır.
RoHS (Zararlı Maddelerin Kısıtlanması) – Elektrikli ve elektronik ürünlerde kurşun, cıva ve kadmiyum dahil belirli zararlı maddelerin kullanımını kısıtlayan Avrupa Birliği direktifi. Tüm Simkab ürünleri RoHS uyumlu malzemelerle üretilir. Uyumluluk belgeleri için Beyanlar sayfamıza bakın.
REACH – Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması hakkında Avrupa Birliği yönetmeliği. REACH uyumluluğu, üretimde kullanılan maddelerin insan sağlığı ve çevre için güvenli olmasını sağlar.
S
Ekranlama – Elektromanyetik girişimi engellemek için bir veya daha fazla iletken etrafına uygulanan iletken katman (folyo, örgü veya kombinasyon). Ekranlama, telekomünikasyon ve hassas enstrümantasyon için sinyal taşıyan kablolarda zorunludur.
Gerilim Giderme (Strain Relief) – Bir kablo üzerindeki çekme veya bükme kuvvetlerinin sonlandırma noktasına iletilmesini önleyen mekanik unsur (başlık, kelepçe veya geçiş contası gibi). Uygun gerilim giderme bir bağlantının hizmet ömrünü uzatır.
Ek Yeri (Splice) – Genellikle krimpaj, lehimleme veya ultrasonik kaynak ile iki veya daha fazla tel arasında yapılan bağlantı. Ek yerleri farklı kalınlıktaki telleri birleştirir, devreleri dallandırır veya hasarlı iletkenleri onarır.
T
Terminal – Eşleşik bir terminale, konnektör kontağına veya vida/saplane bağlanmasını sağlamak için bir telin ucuna krimpajlanan veya lehimlenen metal bağlantı parçası. Terminaller halka, çatallı, pin, soket, bayrak ve hızlı ayırma dahil birçok formda bulunur.
TE Connectivity – Dünyanın en büyük konnektör, sensör ve elektronik bileşen üreticilerinden biri. TE Connectivity (eski adıyla Tyco Electronics) ürünleri otomotiv, endüstriyel, havacılık ve enerji kablo tesisatlarında yaygın olarak kullanılır.
Kalaylama (Tinning) – Oksidasiyonu önlemek, lehimlenebilirliği artırmak ve damarları bir arada tutmak için bir telin açık damarlarını ince bir lehim tabakasıyla kaplama işlemi. Kalaylama, lehimleme öncesinde yaygın bir tel hazırlama adımıdır.
İzlenebilirlik – Belirli bir kablo tesisatının üretiminde kullanılan her bileşen, malzeme ve süreç adımını — hammadde lot numaralarından son test sonuçlarına kadar — takip edebilme yeteneği. İzlenebilirlik, Simkab’in kalite yönetim sisteminin temel taşıdır.
U–W
UL Listesi – Bir ürünün test edilmiş ve belirli güvenlik standartlarını karşıladığını gösteren, Underwriters Laboratories tarafından verilen güvenlik sertifikası. UL listeli teller ve bileşenler, özellikle Kuzey Amerika’da birçok uygulamada zorunludur.
Tel Kalınlığı – Bir tel iletkenin kesit alanının ölçümü, genellikle AWG (American Wire Gauge) veya mm² (metrik) olarak ifade edilir. Tel kalınlığı, iletkenin akım taşıma kapasitesini, direncini ve ağırlığını belirler.
Tel İşaretleme – Bir telin yalıtımı üzerine tanımlama bilgilerinin (tel numarası, işlevi veya hedefi gibi) basılması, damgalanması veya etiketlenmesi işlemi. Tel işaretleme, karmaşık kablo tesisatlarının montajını, sorun gidermeyi ve bakımını büyük ölçüde kolaylaştırır.
Kablo Tesisatı (Wire Harness) – Bir sistem içerisinde elektrik gücü veya sinyalleri iletmek için bir araya getirilmiş, organize edilmiş tel, kablo, konnektör ve koruyucu bileşen montajı. Kablo tesisatları, hizmet ettikleri ekipmanın belirli geometrisine uygun olarak tasarlanır ve özel süreçler kullanılarak üretilir.
X–Z
XLPE (Çapraz Bağlı Polietilen) – Isıya, kimyasallara ve neme karşı mükemmel direnciyle bilinen termoset yalıtım malzemesi. XLPE yalıtımlı teller, enerji sektörü kablo montajları dahil yüksek sıcaklık ve yüksek gerilim uygulamalarında yaygın kullanılır.
Kablo Bağı (Zip Tie / Cable Tie) – Telleri bir arada demetlemek ve montaj noktalarına sabitlemek için kullanılan naylon bağlantı elemanı. Kablo bağları, kablo tesisatı üretiminde en yaygın demetleme yöntemidir ve UV’ye dayanıklı ve metal algılayıcı varyantları dahil çeşitli boyut, renk ve malzemelerde mevcuttur.
Kablo tesisatı projenizde yardıma mı ihtiyacınız var? Hizmetlerimizi keşfedebilir, Kablo Tesisatı Tasarım Rehberini okuyabilir veya başlamak için teklif talebinde bulunabilirsiniz. Terimler veya standartlar hakkında sorularınız için SSS sayfamızı ziyaret edin.